ماهيان لابرينت دار Anbanttidae خصوصيتي كه اين ماهيان را از ديگر ماهيان جدا مي سازد وجود عضو لابرينت در اين
ماهيان است . عضو لابرينت اندامی کمک تنفسی چسبیده به حفره آبششی است واز غشاهای
چند لایه که در یک چهار چوب استخوانی قرار دارد تشکیل شده است. بافت ظریف آن نیز
دارای تراکم زیادی از مویرگ های خونی می باشد. احتمال مي رود اين دسته از ماهيان از بارش ها (percoidei)
منشعب گشته و خود را با آب و هواي گرم و
مرطوب و باتلاقي فاقد اكسيژن وفق داده اند . اين خانواده گونه هاي زيادي را در بر دارد كه در اينجا به نام برخي از آنها
اشاره شده است 1- Betta splendens 26 Luciocephalus pulcher 2- Betta bellica 27 -Osphronemus goramy 3-Betta fasciata 28 -Ihelostoma temminckii 4-Betta smaragdina 29 Sphaerichthys osphromenoides 5-Betta picta 30 Trichopsis vittatus 6- Betta
pugnax 31 -Trichopsis pumila 7-Betta brederi 32 -Colisa lalia 8-Betta taeniata 33 Colisa chuna 9-Betta anbantoides
34 Colisa fasciata 10-Betta imbellis 35 -Colisa labiosa 11-36 Macropdus opercularis Trichogaster leeri 12- Macropdus chinensis 37 -Trichogaster trichopterus 13- Pseudosphromenus cupanus 14- Belontia signata 15- Belontia hasselti 16- Anabas testudineus 17-Ctenopoma argentoventer 18- Ctenopoma nanum 19- Ctenopoma congicum 20- Ctenopoma ansorgei 21- Ctenopoma kingsleyae 22- Ctenopoma oxyrhynchus 23- Ctenopoma multispinnis 24- Ctenopoma nigropannosum توليد مثل در لابرينت دار ها : (اصول كلي در تكثير اكثر گونه هاي ماهيان لابرينت دار مشابه است اما ممكن است
هر گونه داراي اختصاصات خاصي همچون بروز تغيير رنگ در هنگام جفتگيري (trichogaster leeri)، بروز صدا هاي خاص هنگام جفت گيري (trichopsis vittatus)اندازه لانه و دماي مورد علاقه، ميزان تخم رها سازي شده
و... مي باشد . اصول كلي تكثير لابرينت دارها به طور كلي براي تكثير لابرينت ها ابتدا بايد مخزن تكثير را آماده كنيم ،
ابتدا مخزن انتخاب شده را ضد عفوني كرده تا از هر گونه آلودگي مبرا شود .سپس بايد
براي جلوگيري از بروز استرس به مولدين دور مخزن را با مقوا يا كاغذي كلفت پوشاند
تا مولدين شاهد نزديك شدن ما به مخزن نباشند . سپس مخزن را تا ارتفاع 15 الي 20
سانتيمتر آبگيري ميكنيم .لازم به ذكر است در مخزن تكثير براي جلوگيري از هر گونه
مزاحمت از شن و اكسيژن استفاده نمي كنيم . آنها به علت داشتن عضو لابرينت با كمبود
اكسيژن محلول در آب مشكل زيادي ندارند . براي داشتن بهترين نتيجه بايد محيطي آرام
با كمترين تلاطم اب را براي آنها فراهم نماييم . با قرار دادن بخاري درجه حرارت آب
را تا 27 درجه سانتيگراد بالا مي بريم . بعد از آماده سازي مخزن تكثير نوبت به معرفي ماهي نر به مخزن مي شود براي
جلوگيري از خراب شدن لانه حبابي مي توانيم از سرپوش براي مخزن ويا قرار دادن
گياهانشناور يا غوطه ور ويا پلاستيك شناورو... در آب بسته به گونه ماهي استفاده
كرد ، به طور مثال گونه Macropdus opercularis گياهان شناور را براي محل تخمريزي ترجيح مي دهد
ولي گونه pseudosphromenus cupanus ترجيح مي دهد
لانه اش را داخل غار بسازد. ماهي نر آماده جفت گيري با مساعد ديدن شرايط مخزن شروع به ساخت لانه حبابي خود
در محل مورد علاقه مي كند .البته استثنا نيز وجود دارد مثلا گونه Trichopsis
pumilus در بسياري مواقع بدون ساختن حباب مبادرت به
تخمريزي در زير برگ گياهان شناور نزديك به كف مخزن مي نمايد. پس آماده شدن لانه
حبابي نوبت به معرفي ماهي ماده به مخزن مي رسد ، اين كار نياز به دقت دارد بايد
ماده اي را انتخاب كرد كه آماده جفت گيري باشد وگرنه معرفي ماده منجر به بروز
خشونت از طرف ماهي نر مي شود كه صدمات شديدي را به ماده وارد مي نمايد كه برخي
اوقات منجر مرگ ماهي ماده مي شود . در معرفي ماهي ماده بايد دقت كافي به عمل آيد تا به ماهي ماده صدمه اي وارد
نشود زيرا ضربه خوردن ماهي باعث به تعويق افتادن زمان تخمريزي آنها مي شود . بعد از معرفي ماهي ماده،شاهد حركات زيبايي از سوي ماهي نر خواهيم بود .آنها آبشش
هاي خود را باد كرده و با حركاتي موزون در اطراف ماهي ماده مي چرخند ،ماهي ماده را
در آغوش گرفته و به زير لانه حبابي خود مي برندو ماهي ماده را دعوت به تخمريزي مي
نمايند اگر ماهی ماده آماده باشد در همان ساعات اوليه
اعلام خواهد کرد و برای تخمریزی به زیر لانه حبابي می رود و خیلی آرام می ایستد و
تخمریزی خود را شروع مي كند اين عمل چندین
ساعت طول می کشد ماهي نر نيز تخم ها را در حبابي قرار داده و به زير لانه مي فرستد
اما در صورتي كه ماهي ماده آماده تخمريزي نباشد منجر به بروز رفتاري خشن از سوي
ماهي نر خواهد شد در صورت مشاهده چنين رفتاري بايد به صورت زير عمل
نماييم . ماهي ماده را جدا كرده و بعد از 3 ساعت دوباره معرفي مي كنيم. اين كار را چند
بار ادامه مي دهيم تا به نتيجه دلخواه برسيم
در صورتي كه اين رفتار ادامه داشت اقدام به تعويض ماهي ماده ويا نر مي كنيم
نكته : در صورتي كه از مخزني بزرگ استفاده مي كنيم وجود گياهان آبزي مي تواند
بستري مناسب براي مخفي شدن ماهي ماده تا آماده شدن براي تكثيرباشد . پس از
پایان تخمریزی ماهي نر ،ماده را از لانه دور مي كند و در صورتي كه ماهي نر در
مراقبت از تخم ها دخالت نمايد منجر به بروز خشونت از طرف نر مي شود بنابراين بهتر
است ماهی ماده را به آکواریومی که از قبل
آماده کرده ايم انتقال دهيم .اين مخزن دارای آب سالم و تمیز بوده كه ضد عفوني شده است تا از رشد ميكرو ارگانيسم هاي مضر جلوگيري كرده
و همچنين مرحمي بر زخم هاي احتمالي ماهي ماده باشد. در اين مخزن براي بازگرداندن
نشاط و نيروي از دست رفته ماده بايد از غذا هاي پر انرژي و زنده استفاده نمود تا
ماهي براي دوره بعدي تكثير كه 15 روز بعد انجام مي شود آماده گردد.
خیلی زود قسمتهای ضربه ديده بدن ماهی ماده ترمیم خواهد شد. مسئولیت مراقبت
از تخمها بعهده ماهی نر خواهد بود. ماهی نر در مخزن تكثير باقی می ماند تا از تخم ها مراقبت نمايد در
صورتي كه تخمي از لانه حبابي خود خارج شود ماهي نر به سرعت آن را در حبابي جديد
قرار مي دهد و به زير لانه حبابي مي فرستد بنابراين در صورت جدا سازي ماهي نر آمار
تلفات بالا خواهد رفت . اين اعمال تا 36
ساعت بعد كه لارو ها از تخم خارج مي شوند ادامه خواهد يافت با خروج لارو ها
نيز همچنان ماهي نر به مراقبت و تميز سازي آنها ادامه مي دهداما
اين اعمال حداكثر تا 3 روز ادامه خواهند يافتو بعد از آن بهتر است نر را جدا كنيم
. زيرا از این مرحله به بعد لاروها قادرند بخوبی شنا کنند و به تمام نقاط آکواریوم
سر مي زنند و از كنترل ماهي نر خارج مي
شوند و در نهایت باعث عصبانی شدن نر می شوند و ماهي نر آنهایی را که از لانه دور می شوند می
خورد. تغذيه
بچه ماهيان : در سه روز اول که ماهی نر از آنها مراقبت می کند
هیچگونه غذایی احتیاج ندارند زيرا از کیسه زرده خود تغذیه می کنند. پس از
پايان تغذيه از كيسه زرده و همزمان با شروع شناي فعال تا 5 الي 7 روز پس از آن
بايد براي تغذيه آنها از آنفوزوئر ها و پلانكتون هاي ريزي كه از قبل آماده شده استفاده نمود . در روزهاي
اول بايد دفعات غذادهي زياد باشد حداقل 4 بار در روز . پس از آن نوزادان مي توانند
از آرتمياي تازه هچ شده استفاده نمايند( بايد توجه شود تا از آرتمياي تازه هچ شده
استفاده شود زيرا آرتميا با گذشت حتي 24 ساعت از هچ بزرگتر شده و مناسب براي تغذيه
آنها نمي باشد) در
پایان به معرفی مختصر چند گونه از ماهيان لابرينت دار می پردازیم : ماهي جنگجو سيامي نام علمي :betta splendens نام
انگليسي:Siamese flighting fish علت اين نامگذاري اصولا صفت جنگجو بودن
انواع مذكر نسبت به يكديگر مي باشد و به طور كلي آنها گونه اي آرام و بي آزار مي
باشند. اين گونه از نظر اندازه بسيار ريز بوده
اما به علت زيبايي در رنگ و حالت باله ها از طرفداران زيادي برخوردار است . آنها ساكن تايلند ،اندونزي و مالزي مي
باشد . اين گونه آب هاي راكد و آبهايي با جريان كم را ترجيح مي دهد .4 الي 6 ماه
طول مي كشد تا الين گونه به بلوغ برسد ،تكثير آنها نيز مانند ساير لابرينت دارها
است . آنها براي تكثير نياز به حجم زياد آب ندارند. بهتر است درجه حرارت آب را
بالا برده و براي جلوگيري از حملات احتمالي نر و
آماده سازي ماده نسبت به تخمريزي
تا زمان آماده شدن ماده بين نر و ماده ديواري شيشه اي قرار داده شود . ماهي بهشت نام علمي : macroodus opercularis ماهي بهشت بومي جنوب شرق آسيا و كشورهايي همچون چين،كره،ويتنام و تايوان
ميباشد. اين گونه اولين بار توسط آقاي كاربونير (carbonier)
تكثير شد . دماي مناسب براي پرورش آن 20
الي 24 درجه سانتيگراد علام شده و طول جنس نر آن به 9 سانتيمتر مي رسدو ماده ها
داراي بدني كوچكتر هستند . آنها براي
آكواريوم هاي عمومي چندان مناسب نيستند زيرا ماهيان خشني محسوب مي شوند . تكثير آنها نيز مانند ساير اعضاي اين
خانواده مي باشد ( لابرينتدارها) و لانه سازي برعهده نر است و بين گياهان شناور
ساخته مي شود كه ممكن است ساعت ها و حتي روز ها به طول بي انجامد . رنگ آنها نيزدر
زمان جفت گيري تغيير كرده وپررنگ مي شوند.البته حرارت و نور كم نيز بر رنگ آنها
اثر معكوس دارد. از ديگر محسنات اين ماهي مي توان به
قدرت تحمل بالاي آنها در برابر درجه حرارت ژايين اشاره كرده آنها مي توانند حتي تا
درجه حرارت 8 درجه سانتيگراد را تحمل نمايند. گورامي بوسنده نام علمي : helostoma temmincki نام انگليسي:kissing gourami گورامي بوسنده بومي جزاير ميان هند و
اندونزي ،تايلند و جزاير بزرگ سوندا مي باشد و بوميان از آن به عنوان ماهي خوراكي
نيز استفاده مينمايند .علت نامگذاري آنها به گورامي بوسنده حمله ور شدن آنها توسط
لب هاي ژهن خود به يكديگر است زيرا اين عمل از طرف آنها بسيار شبيه به بوس كردن مي
باشد. علاوه براين آنها در هنگام تغذيه نيز دهان خود را به شكل بوس كردن در مي
آورند . تكثير آنها در آكواريوم كار آساني نمي
باشد و تخم ها بدون حباب هوا در سطح آب شناور مي مانند . حداكثر طول آنها در طبيعت 30 سانتيمتر و
دماي مناسب براي نگهداري از آنها 24 درجه سانتيگراد مي باشد. گورامي كوتوله نام علمي : colisa lalia نام انگليسي:dwarf gourami اين ماهي نيز بومي هندوستان بوده و علت
نامگذاري آن به گورامي كوتوله جثه كوچك انها مي باشد زيرا بيش از 6 سانتيمتر رشد
نمي كنند . رنگ زيباي اين ماهي باعث شده با اينكه
جثه بزرگي ندارد داراي بازار پسندي مناسبي باشند .رنگ آميزي نر ها در زمان جفتگيري
زيباتر نيز مي شود و باله ها و بدن به رنگ قرمز براق در مي آيند . اين گونه از نظر رفتاري كمي خجالتي و
ترسو است و با ماهيان صلح جو سازگاري دارد. اين گونه در مقايسه با ساير گونه هاي
گورامي نسبت به بيماري ها آسيب پذير تر مي
باشد. توليد مثل آنها شبيه فايتر هاست با اين تفاوت كه نر ها با هم سازگاري دارند . ماهي نر در كف و
روي گياهان لانه مي سازد. بهتر است در هنگام توليد مثل دما را تا 28 درجه
سانتيگراد افزايش دهيم . گورامي غول پيكر نام علمي :osphronemus goramy اين گونه بومي جزاير بزگ سوندا مي باشد و طولش به 60 سانتيمتر مي رسد
علت نامگذاري آن به گورامي غولپيكر نيز همين نكته مي باشد . در جزاير سوندا از اين
ماهي به عنوان ماهي خوراكي استفاده مي شود .. آنها نسسبت به كاهش دما مقاوم هستند و
در صورت تغذيه مناسب رشد خوبي دارند . كوچكتر ها از نظر ظاهري با بالغين تفاوت
دارند .كوچكتر ها سر دراز و باريك و خطوط عمودي روي بدن دارند اما در بالغين شكل
سر گردتر و بدن خاكستري است. در ضمن انواع
مسن تر روي پيشاني برجستگي چربي دارند .اين ماهي قادر است تا 20000 تخم رها سازي
نمايد. ماهي نقره اي انبوه گياهي نام علمي :ctenopoma argentoventer اين گونه جز ماهيان لابرينت آفريقايي
است و عضو لابرينت در آنها چندان تكامل نيافته
است ،باله پشتي طويل تر از بال مخرجي بوده ،دهان نسبتا بزرگ و در پوش آبششي آنها خاردار مي باشد . آنها بومي رودخانه هاي استوائي آفريقاي
غربي خصوصا نيجر هستند. ماهي خشني هستند و براي آكواريوم هاي عمومي مناسب نمي
باشند . برعكس گورامي غولپيكر به دماي آب حساس بوده و نيازمند گرما مي باشند . در ميانه آب جفتگيري نموده و دماي مناسب براي تكثير آنها 28 تا 30 درجه مي باشد . تخم ها محتوي روغن بوده و به سطح خارجي آب صعود مي كنند. نویسنده: محمد رضا لیوانی
|
 |
|
||||||
|
|
||||||
|
